کتاب رهایی از خود سمی – لیوسا

«رهایی از خود سمی»نوشته‌ی ماری‌استل دوپون است؛ روان‌شناس بالینی و روان‌درمانگر فرانسوی که در حوزه‌های آسیب‌شناسی روانی، نوروسایکولوژی و روان‌تنی تخصص دارد. این اثر که برای اولین بار در سال ۲۰۱۷ در فرانسه منتشر شد، به یکی از پرخواننده‌ترین کتاب‌های حوزه‌ی توسعه‌ی فردی در بازار فرانسه‌زبان تبدیل گردید. نسخه‌ی فارسی آن با ترجمه‌ی کاظم زینالی در سال ۱۴۰۴ توسط نشر لیوسا منتشر شده است. 

محور اصلی کتاب، مفهومی است که دوپون آن را «خود سمی» می‌نامد؛ آن صدای درونی آشنا که به ما می‌گوید کافی نیستیم، ترس‌هایمان را بزرگ می‌کند، انتخاب‌های بدی برایمان رقم می‌زند و مانع می‌شود که زندگی‌ای متعلق به خودمان داشته باشیم.

دوپون در این کتاب از جایگاه یک متخصص بالینی می‌نویسد. رویکرد او بر شناسایی باورهای منفی، ترس‌ها، روان‌زخم‌ها و الگوهای خانوادگی متمرکز است که رشد شخصیت و اعتماد به نفس را محدود می‌کنند. این یعنی کتاب نه با شعارهای امیدبخش خالی، بلکه با ابزارهای ملموس و تمرین‌های عملی پیش می‌رود. متن کتاب با شواهد و تجربیات واقعی از بیماران غنی شده و نویسنده تلاش کرده زبانی در دسترس و بدون اصطلاحات پیچیده‌ی روان‌شناختی داشته باشد؛ چیزی که خوانندگان فرانسوی‌زبان آن را به‌عنوان یکی از نقاط قوت اثر ارزیابی کرده‌اند. 

نویسنده با تکیه بر تجربه‌های درمانی و نمونه‌های واقعی از مراجعان خود نشان می‌دهد که زخم‌های روانی، تعارض‌های حل‌نشده و رازهای پنهان خانوادگی چگونه می‌توانند سال‌ها در قالب الگوهای رفتاری و هیجانی ناسالم باقی بمانند و حتی اثر خود را به نسل‌های بعد منتقل کنند. رفتارهایی مانند نادیده گرفتن احساسات کودک، تحقیر، کنترل بیش‌ازحد یا کمبود توجه، به‌تدریج اعتمادبه‌نفس و احساس ارزشمندی او را تضعیف می‌کند. پیامد این آسیب‌ها اغلب در بزرگسالی به‌صورت اضطراب، افسردگی، روابط ناسالم و حتی مشکلات جسمی و روانی نمایان می‌شود. نویسنده در ادامه، راهکارهایی عملی برای شناسایی و رهایی از این الگوهای مخرب ارائه می‌دهد؛ از جمله افزایش خودآگاهی، تمرین ذهن‌آگاهی، پذیرش تجربه‌های گذشته و ایجاد روابطی سالم و سازنده. 

«رهایی از خود سمی» در کارنامه‌ی دوپون اثری بنیادی است؛ کتابی که نشان داد که دانش روان‌شناسی بالینی می‌تواند بدون از دست دادن عمق، به زبانی خوانا و پرمخاطب برای عموم مردم نوشته شود. این کتاب در ژانر خودشناسی و روان‌شناسی کاربردی جایی دارد که لب مرز یک دوگانه ایستاده: نه آنقدر تخصصی است که فقط برای درمانگران باشد، نه آنقدر سطحی که از مفیدو کاربردی بودن بازبماند.
اگر احساس می‌کنید در الگوهای تکراری گیر کرده‌اید؛ روابطی که ناراحتتان می‌کنند اما آن‌ها را تحمل می‌کنید، ترس‌هایی که مانع جلو رفتنتان می‌شوند، روحیه خودانتقادی که رهایتان نمی‌کند و …  این کتاب مناسب شماست. مخاطب اصلی این اثر کسانی هستند که حس می‌کنند بخشی از وجودشان با رشد و شادی‌شان در تضاد است و می‌خواهند بفهمند این بخش از کجا آمده و چطور می‌توان از دستش خلاص شد.

برای کسانی که تازه وارد دنیای کتاب‌های توسعه‌ی فردی شده‌اند این کتاب نقطه‌ی ورود خوبی است، چون قبل از اینکه راه‌حلی ارائه کند، توضیح می‌دهد که چرا اصلا از ابتدا مشکلی پیش آمده. همچنین برای کسانی که با درمانگر یا روان‌شناس کار می‌کنند، «رهایی از خود سمی» می‌تواند کتاب خوبی در کنار تراپی باشد تا بتوانند جلسه‌های درمانی را در زندگی روزمره‌شان ادامه دهد. موقعیت‌هایی مثل بازتعریف مسیر شغلی، عبور از یک رابطه‌ی سخت، یا دوره‌ی فرزندپروری نیز زمان مناسبی است که این کتاب را شروع کنید.
کتاب در هفت فصل اصلی سازمان‌دهی شده که هر کدام یک لایه از مسیر رهایی را باز می‌کنند. فصل اول به شناسایی «خود سمی» می‌پردازد و آن را به‌مثابه خرابکاری درونی با چهره‌های مختلف معرفی می‌کند. فصل دوم ریشه‌ها را دنبال می‌کند: رابطه‌ی ما با خانواده و اینکه نگاه دوران کودکی چطور تصویر ما از خودمان را شکل داده. فصل سوم به افکار و انتخاب‌های سمی می‌پردازد. فصل چهارم و پنجم به عمل می‌رسند: آزادکردن خود و این ایده‌ی کاربردی که تغییرهای کوچک می‌توانند همه‌چیز را تغییر دهند. فصل ششم با عنوان «دست به کار شوید» تمرین‌های عملی را در اختیار می‌گذارد و فصل پایانی با استفاده از دو تمثیل قدرتمند، جنگجوی تولتک و دوازده‌خوان هرکول، مسیر تحول را در قالبی استعاری و ماندگار جمع‌بندی می‌کند.

 برای خرید کتاب رهایی از خود سمی و دسترسی به آثار دیگر در حوزه‌ی روان‌شناسی کاربردی و خودشناسی، از فروشگاه آنلاین کتاب لیوسا دیدن کنید.